Trzmielina Fortune’a – uprawa, cięcie, zastosowanie

Trzmielina Fortune’a (Euonymus fortunei) to wszechstronny, zimozielony krzew, który cieszy się niesłabnącą popularnością w ogrodach, parkach i nasadzeniach miejskich. Dzięki swoim niewielkim wymaganiom oraz niezwykle dekoracyjnym liściom stanowi doskonały wybór zarówno dla początkujących, jak i doświadczonych ogrodników. W poniższym wpisie dowiesz się najważniejszych rzeczy w kwestii uprawy tego krzewu ozdobnego.

Poznaj moje inne wpisy!

Charakterystyka trzmieliny Fortune’a

Trzmieliny Fortune’a to niezwykle piękny krzew, który zachwyca pięknymi kolorami przez cały rok. Na początek, przedstawiam krótką ale rzeczową charakterystykę tej rośliny.

Pokrój: Jest to niska roślina płożąca lub wspinająca się – dorasta zwykle do 30–60 cm wysokości, choć przy podporze może się wspinać nawet na kilka metrów. Wytwarza rozgałęzione, ścielące się pędy. Pokrój z łatwością można korygować cięciem.
Liście: Zimozielone, skórzaste, eliptyczne lub jajowate. W zależności od odmiany mogą być zielone, biało-zielone, złociste lub limonkowe.
Kwiaty: Drobne, biało-zielone, bardzo mało widoczne, nie stanowią one głównej ozdoby rośliny.
Owoce: Małe, różowawe torebki, które po dojrzeniu pękają, odsłaniając pomarańczowe nasiona. W polskim klimacie owocowanie jest rzadko spotykane.
Rodzina: Dławiszowate (Celastraceae)

Uprawa trzmieliny Fortune’a

Jest to niezwykle bezproblemowa roślina ogrodowa. Doskonale nadaje się do zadarniania, sadzenia w donicach, tworzenia niskich żywopłotów oraz formowania np. w kulkę.

Sadzenie

Termin: Najlepiej wczesna wiosna przed ruszeniem wegetacji lub jesienią, gdy ziemia jest wilgotna, a roślina nie jest obciążona intensywną wegetacją. W przypadku sadzenia z bryłą korzeniową termin rozciąga nam się tak naprawdę na cały sezon.
Sadzenie z bryłą korzeniową: Warto delikatnie rozluźnić bryłę korzeniową oraz umieścić roślinę na poziomie gruntu i obsypać ziemią. Trzeba pamiętać, żeby roślina nie została posadzona głębiej niż rosła wcześniej. Nie ma konieczności przycinania korzeni ani części nadziemnej. Cięcie może być pomocne, jeśli chcemy, aby od początku roślina ładnie się rozkrzewiała.
Sadzenie z odkrytym systemem korzeniowym: Należy przyciąć korzenie tak, aby usunąć te martwe i uszkodzone. Osobiście zawsze przycinam korzenie o około jedną trzecią tak, aby dostały one bodziec do rozwoju. Stosując takie cięcie zaobserwowałem najlepsze efekty. Przy takim zabiegu, kiedy część korzenia została usunięta, warto pamiętać, aby przyciąć również część nadziemną rośliny adekwatnie do ubytku korzeniowego (pamiętając, że przy wykopywaniu krzewu ze szkółki niemal zawsze dochodzi do takiego ubytku). Taki zabieg pozwoli nam zachować podstawową równowagę rośliny i wspomoże ją przy adaptacji do nowych warunków. W rezultacie trzmielina szybciej zacznie rosnąć.
Rozstaw: w przypadku obwódek i niskich żywopłotów zalecam 20-30cm

Stanowisko i gleba dla trzmieliny Fortune’a

Poniżej wyjaśniam, jakie warunki glebowe i świetlne będą najlepsze.

Stanowisko: Bardzo dobrze rośnie w cieniu lub w półcieniu, aczkolwiek odmiany o barwnych liściach lepiej się wybarwiają przy większej ilości światła.
Gleba: jest to roślina tolerancyjna – poradzi sobie na większości typów gleb. Najlepiej jednak rośnie na podłożach próchnicznych, umiarkowanie wilgotnych i przepuszczalnych.

Podlewanie i nawożenie trzmieliny Fortune’a

Podlewanie: Młode rośliny wymagają regularnego podlewania, zwłaszcza w czasie suszy. Starsze egzemplarze są całkowicie odporne na okresowe susze.
Nawożenie: Wiosną zalecam zastosować nawóz wieloskładnikowy, który wspomoże wzrost i poprawi wybarwienie liści.

Cięcie trzmieliny Fortune’a - jak i kiedy?

Trzmielina Fortune’a bardzo dobrze znosi cięcie i łatwo się zagęszcza. Poniżej przedstawiam kilka wskazówek jak podejść do cięcia trzmieliny.

Cięcie formujące: Można wykonywać przez cały sezon, najlepszy efekt uzyskuje się tnąc wiosną (IV) lub po zakończeniu intensywnego wzrostu (VII–VIII). Ja wykonuję dwa cięcia w roku, pierwsze w połowie wiosny natomiast drugie w okolicach VII-VIII. Tniemy w taki sposób, aby uzyskać pożądaną przez nas formę.
Cięcie sanitarne: Usuwamy suche i uszkodzone pędy – najlepiej ten zabieg wykonać wczesną wiosną po ustaniu przemrozków.
Cięcie odmładzające: Co kilka lat warto mocniej przyciąć starsze okazy, aby pobudzić roślinę do wypuszczenia nowych pędów. Tniemy wtedy u podstawy najstarsze pędy a te młodsze skracamy słabiej w zależności od formy, jaką chcemy uzyskać. Takie cięcie przedłuży nam żywotność rośliny oraz pozwoli w długim terminie zachować jej szczególnie ozdobny wygląd.

Trzmielina fortune’a jest bardzo odporna na cięcia i szybko się regeneruje. W związku tym nic nie stoi na przeszkodzie, aby ciąć ją nawet trzy, cztery razy w roku.

Odporność i mrozoodporność

Trzmielina Fortune’a jest w pełni mrozoodporna w Polsce (do –25°C). Dobrze znosi zanieczyszczenia powietrza, co czyni ją nawet częstym wyborem do miejskich ogrodów. Jest również odporna na okresowe susze i silne przycinanie.

Rozmnażanie trzmieliny Fortune’a

Sadzonki półzdrewniałe: Pobierane latem (VII–VIII), ukorzeniają się w wilgotnym podłożu w ciepłym, osłoniętym miejscu.
Sadzonki zdrewniałe:
- Pobieramy je późną jesienią i umieszczamy w wilgotnym podłożu. W okresie mrozów możemy przenieść sadzonki np. do nieogrzewanego garażu,
- lub w marcu/kwietniu jeszcze przed rozpoczęciem wegetacji. Warto przygotować wilgotne, przepuszczalne podłoże i ustawić doniczki na zewnątrz, w miejscu osłoniętym od ostrego słońca. Gdy pojawią się przymrozki, dobrze jest zabezpieczyć młode rośliny agrowłókniną albo przenieść je tymczasowo do chłodnego, nieogrzewanego pomieszczenia.
Odkłady: Niskie pędy można przymocować do ziemi i przysypać – po kilku miesiącach powinny wypuścić korzenie.
Podział starszych egzemplarzy: Wykonywany wczesną wiosną lub jesienią.

Zastosowanie trzmieliny Fortune’a w ogrodzie

To roślina wyjątkowo uniwersalna i łatwa w aranżacji, sprawdzi się niemal w każdym ogrodzie. Poniżej znajdziesz główne zastosowania tego krzewu.

Roślina okrywowa: Świetna do zadarniania skarp, rabat i miejsc pod drzewami.
Żywopłoty niskie i obwódki: Można z niej formować niskie żywopłoty przy ścieżkach.
Donice i pojemniki: Odmiany karłowe, takie jak np. ‘Emerald’n Gold’ czy ‘Silver Queen’, doskonale nadają się do uprawy tarasowej. Warto wiedzieć, że również odmiany niekarłowe można z powodzeniem uprawiać w pojemnikach, w takim wypadku ograniczone miejsce na korzenie naturalnie zahamuje wzrost rośliny.

Choroby i szkodniki trzmieliny Fortune’a

Mimo dużej odporności, czasem mogą wystąpić:

Mszyce: Powodują deformację liści i osłabienie rośliny. Warto stosować opryski ekologiczne lub chemiczne.
Mączniak prawdziwy: Objawia się białym nalotem na liściach – zaleca się usuwanie porażonych pędów i stosowanie fungicydów.
Plamistości liści: Najczęściej przy nadmiernej wilgoci i złej cyrkulacji powietrza. Jak sama nazwa wskazuje, objawia się plamami na liściach.

Ciekawostki o trzmielinie Fortune’a

Zimozieloność: Liście pozostają dekoracyjne przez cały rok, nawet pod śniegiem.
Barwa liści zimą: Odmiany pstre często przyjmują różowe lub czerwone odcienie w chłodniejszych miesiącach – to naturalna reakcja na niskie temperatury.

Podsumowanie

Podsumowując, trzmielina Fortune’a (Euonymus fortunei) to roślina idealna dla tych, którzy szukają dekoracyjnego, zimozielonego krzewu o wszechstronnym zastosowaniu. Dzięki swoim niewielkim wymaganiom, odporności na mróz i zanieczyszczenia, a przy tym ogromny wybór efektownych odmian czynią ją prawdziwym skarbem dla ogrodu. Świetnie sprawdzi się zarówno w gruncie, jak i w pojemniku.

Jeśli masz pytania lub doświadczenia związane z uprawą trzmieliny Fortune’a – daj znać w komentarzu!